Będzin: Miasto nad Czarną Przemszą


Będzin znany jest turystom przede wszystkim z XIV-wiecznego zamku wznoszącego się majestatycznie na wzgórzu nad Czarną Przemszą. Ale to nie jedyna turystyczna atrakcja tego 60-tysięcznego miasta. 

Chociaż Będzin leży zaledwie 12 km od Katowic i jest jednym z najstarszych miast województwa śląskiego, to należy pamiętać, że niewiele łączy go ze Śląskiem. Będzin jest historyczną stolicą regionu Zagłębia Dąbrowskiego, stanowiącego niegdyś część zachodniej Małopolski. Dlatego rodowici mieszkańcy tego miasta na zdanie sugerujące, że mieszkają na Śląsku, zwykle odpowiadają stwierdzeniem „tu jest Zagłębie…”. 

Aby poznać bogatą, ponad 650-letnią historię Będzina warto spędzić w tym miejscu trochę czasu. Dojazd jest w miarę prosty zarówno z południa Polski, jak i od północy. Można dotrzeć autem, a także koleją. Od niedawna kursują do Będzina nawet bezpośrednie pociągi z Warszawy (do stacji Będzin Miasto).

Zamek – turystyczna wizytówka Będzina

Obowiązkowym punktem zwiedzania jest wizyta na zamku. Zbudowany z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego zamek w Będzinie jest przykładem XIV-wiecznej budowli obronnej.

– Nie wiemy jak będziński zamek wyglądał w XIV wieku. Obecny wygląd obiekt przybrał po odbudowie w latach 50-tych XX wieku – opowiada Karolina Stolorz, historyk i przewodnik po zamku.Najprawdopodobniej w 1358 roku, kiedy miasto było lokowane, zamek już stał. Gościł tutaj sam król Kazimierz Wielki, a kilka wieków później zamek odwiedził król Jan III Sobieski – dodaje. 

Obecnie na zamku znajduje się jeden z oddziałów Muzeum Zagłębia. Na parterze można zobaczyć wystawę zatytułowaną „Z dziejów zamku i miasta Będzina”, która obrazuje rozwój osadnictwa na Wzgórzu Zamkowym w średniowieczu z uwzględnieniem zabudowy w obrębie dzisiejszego zamku. W ramach tej wystawy w czerwcu 2017 r. zaprezentowano nowy model będzińskiej warowni. Autorem makiety jest Jerzy Sraga, miłośnik historii z Dąbrowy Górniczej. Modelarz dołożył wszelkich starań, aby wiernie oddać wygląd XIV-wiecznego obiektu. Przy pracy korzystał z dostępnych planów i rycin, konsultował się z historykami. Pieczołowicie odtworzone zostały wszelkie szczegóły średniowiecznej architektury zamku. Praca nad modelem trwała ponad 9 miesięcy. Z kolei na pierwszym i drugim piętrze znajduje się bogata kolekcja dawnej broni białej, miotającej, palnej i uzbrojenia ochronnego. Turyści zwiedzający zamek mogą także wejść na okrągłą basztę, skąd rozciąga się wspaniały widok na panoramę Będzina.

Przy rewitalizacji wzgórza zamkowego wykorzystano charakter krajobrazowy parku, zachowano historyczny układ alejek, utworzono 15 „magicznych miejsc” w formie kręgów, z których każdy przeznaczony do odpoczynku ma nieco odmienny charakter. To cudowne miejsce do relaksu. Oprócz piętnastu „magicznych kręgów” powstały tutaj ścieżki dydaktyczne takie jak: Szlak Przyrodniczo-Edukacyjny, ukazujący gatunki drzew oraz Szlak Historyczno-Edukacyjny, prezentujący mini-skansen archeologiczny, w skład którego wchodzą trzy zrekonstruowane półziemianki oraz wał obronny.  W przeszłości zamek i miasto otaczały mury. Fragment średniowiecznego muru możemy zobaczyć u zbiegu ulic Zawale i Modrzejowskiej. Powstanie murów miejskich nastąpiło za panowania króla Kazimierza Wielkiego i było konsekwencją lokacji miasta na prawie niemieckim w 1358 roku. Łączna długość murów w średniowieczu wynosiła około 1000 m.  W obrębie murów znajdował się także kościół pod wezwaniem świętej Trójcy, zbudowany w XIV wieku.

Podziemny spacer i Pałac na Gzichowie

Pałac Mieroszewskich fot. materiały prasowe

a
W sąsiedztwie zamku zlokalizowane jest wejście do będzińskich podziemi, które również stanowią atrakcję turystyczną, cieszącą się sporym zainteresowaniem zwiedzających. Podziemia wzgórza zamkowego to zespół dwóch połączonych korytarzy wydrążonych w latach 1943-44 przez więźniów na rozkaz niemieckiego okupanta. W czasach II wojny światowej mieściły się tutaj schrony przeciwlotnicze. W będzińskich podziemiach znajdują się cztery komory wykute w skale oraz korytarze, pełniące obecnie funkcję wystawienniczą. Podziemny spacer z przewodnikiem pozwoli nam dokładnie poznać historię tego miejsca. Dowiemy się tutaj również sporo ciekawych rzeczy na temat XX-wiecznej historii Będzina.

Historycznym miejscem, które również zachwyca swoim wyglądem jest zespół pałacowo-parkowy na Gzichowie (dzielnica Będzina u zachodniego podnóża Góry Zamkowej), znany jako Pałac Mieroszewskich. Barokowo-klasycystyczny pałac został wzniesiony w 1702 roku przez Kazimierza Mieroszewskiego – chorążego Księstwa Siewierskiego – na wzór ówczesnych pałaców francuskich. Jednopiętrowy budynek wiele razy był upiększany i rozbudowywany, w związku z czym ma niejednolity charakter stylowy. Na jego tyłach znajduje się park z początku XVIII wieku, w którym zachowały się kamienne rzeźby Bachusa i Flory. We wnętrzu pałacu znajdują się zbiory archeologiczne, etnograficzne oraz historyczne. Na parterze możemy zobaczyć stałe wystawy zatytułowane: „W łużyckiej osadzie” i „W średniowiecznym grodzie”. Jest także wystawa nawiązująca do kultury Zagłębia Dąbrowskiego, prezentująca wiejską chatę. Z kolei na piętrze warto zwrócić uwagę na wystrój centralnej sali balowej oraz polichromie w sali myśliwskiej, pokazujące sceny polowań.

Warto także wspomnieć, że przez Będzin przebiega europejska Droga Św. Jakuba. Szlak Via Regia wiedzie przez będzińską górę św. Doroty, gdzie znajduje się kościół zbudowany w 1635 roku.

Nie tylko zabytki i szlaki historyczne

Plac wodny w Będzinie, fot. materiały prasowe

a
Będzin jako jedno z miast Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego w ostatnim okresie przeszedł swoistą metamorfozę. Dziś jest to miejsce, gdzie natkniemy się na wiele ciekawych przedsięwzięć. W tym historycznym mieście dobrze czują się zarówno mieszkańcy, jak i turyści, przyjeżdżający tutaj z różnych stron Polski. Do swojej dyspozycji  mają wiele nowoczesnych obiektów.

Wszyscy spragnieni aktywnego wypoczynku  mogą korzystać ze skateparku oraz boisk do siatkówki plażowej, które w okresie zimowym zamieniają się w lodowisko. Z kolei na osiedlu Warpie – w centrum parku miejskiego – funkcjonuje jedna z sześciu nowoczesnych Stref Aktywności Rodzinnej z największym w Będzinie placem zabaw dla dzieci. Główną atrakcją jest park linowy umieszczony w wielkiej piaskownicy, a oprócz tego: zjeżdżalnie, huśtawki i domki. Można tu aktywnie spędzić czas, zadbać o figurę i kondycję. Na uwagę zasługuje też samoobsługowy serwis rowerowy, który zawiera zestaw narzędzi służących do regulacji i naprawy rowerów. W mieście usytuowanych jest 6 takich serwisów, przy każdej strefie aktywności rodzinnej.

Jazda na rowerach jest w Będzinie bardzo popularna i to nie tylko po ścieżkach rowerowych… Od niedawna w mieście funkcjonuje pumptrack, czyli tor rowerowy o specjalnie ukształtowanej, falistej nawierzchni i wyprofilowanych zakrętach.  Wyrabia on refleks, ćwiczy zmysł równowagi i uczy koordynacji ruchowej, która poprzez wykorzystanie muld i band pozwala napędzać rower. Tor jest bezpieczny i sprawi zapewne radość każdemu pasjonatowi dwóch kółek.

Będzin wciąż się rozwija. Niebawem ma tutaj powstać hala widowisko-sportowa (zakończenie prac planowane jest na 2019 rok). Budowie obiektu będzie towarzyszyć rewitalizacja bulwarów Czarnej Przemszy, co sprawi, że w Będzinie powstanie nowoczesna przestrzeń rekreacyjno-sportowa. Będzie to z korzyścią nie tylko dla mieszkańców, ale także dla turystów.

Related News

Comments are closed

© 2014-2017 TURYSTYKA24

Close