Nowe Pomniki Historii w Polsce

Oficjalne dokumenty, potwierdzające uznanie dziesięciu kolejnych zabytków za Pomniki Historii Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda wręczył w Pałacu Prezydenckim w Warszawie 20 kwietnia 2018 roku. Do dziś to wyróżnienie nadano 91. zabytkom. 

Do elitarnego grona Pomników Historii w Polsce dołączyły:

Koszuty – zespół dworsko-parkowy (woj. wielkopolskie)Dwór alkierzowy w Koszutach jest przykładem barokowej siedziby szlacheckiej z czasów I Rzeczypospolitej. Zbudowany ok. 1760 roku jest jednym z najlepiej zachowanych tego typu obiektów w Polsce pod względem ukształtowania bryły, formy architektonicznej i rozplanowania wnętrz, stanowiąc wiarygodny dokument swoich czasów.

Krasiczyn – zespół zamkowo-parkowy (woj. podkarpackie) Zamek w Krasiczynie wyróżnia się wysokiej klasy formą architektoniczną z charakterystycznymi basztami i attykowymi zwieńczeniami oraz bogactwem wystroju elewacji. Powierzchnię dekoracji oblicza się na ok. 7000 m², co czyni z niej największe tego typu dzieło w Polsce i unikatowe w skali europejskiej.

Kwidzyn – zespół katedralno-zamkowy (woj. pomorskie)Zespół katedralno-zamkowy w Kwidzynie jest jednym z najbardziej imponujących zabytków architektury gotyckiej w Polsce z najokazalszym w kraju gdaniskiem (danskerem). To jedyne na terenie Polski, tak uformowane przestrzennie oraz jednorodne założenie średniowieczne łączące funkcje sakralne, rezydencjonalne i obronne o unikatowych w skali europejskiej rozwiązaniach architektonicznych.

Lidzbark Warmiński  – zamek biskupów warmińskich (woj. warmińsko-mazurskie) Zamek jest dziełem monumentalnej architektury gotyku ceglanego, łączącym walor obronny z reprezentacyjnym. Wywodzi się z krzyżackiej tradycji zamków konwentualnych, stanowiących na tle europejskim unikatową, charakterystyczną grupę wyróżniającą się zwartą bryłą, pomieszczeniami typu klasztornego, elementami obronnymi typowymi dla średniowiecza oraz rozbudowanym zapleczem gospodarczym.

Płock – Wzgórze Tumskie (woj. mazowieckie)Największą wartość zabytkową zespołu zabudowy Wzgórza mają: bazylika katedralna pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP i dawne opactwo benedyktyńskie z reliktami zamku książęcego. Obiekty te stanowią bezcenne świadectwo rozwoju kultury materialnej i duchowej od średniowiecza do XX w.

Rogalin – zespół pałacowy z ogrodem i parkiem (woj. wielkopolskie) Zachowana w niemal niezmienionym kształcie barokowo-klasycystyczna rezydencja jest jednym z najcenniejszych w kraju założeń tego typu. Od XVIII w. do 1939 r. Rogalin dokumentuje działalność wielkopolskiej rodziny Raczyńskich zasłużonej dla polityki i kultury Polski.

Strzelno – zespół dawnego klasztoru Norbertanek (woj. kujawsko-pomorskie)Jest najlepiej zachowanym przykładem, a zarazem podstawowym źródłem wiedzy, na temat budownictwa zgromadzenia premonstratensów w naszym kraju. Bezcenną wartość posiadają elementy romańskiej dekoracji rzeźbiarskiej – kolumny oraz tympanony. To właśnie w Strzelnie znajduje się nie tylko najliczniejszy, ale także najbardziej oryginalny zespół rzeźby romańskiej na terenie naszego kraju.

Święta Lipka – sanktuarium pielgrzymkowe (woj. warmińsko-mazurskie) Kompleks pielgrzymkowy w Świętej Lipce, w zachowanej do dziś formie jest jedynym tego typu założeniem jezuickim w Polsce. Jego wartość podkreśla fakt, że stał się pierwowzorem dla całej grupy barokowych sanktuariów warmińskich.  Sanktuarium stanowi interesujące świadectwo przenikania procesów historycznych, społecznych, religijnych i kulturowych, związanych z długotrwałym usytuowaniem wsi na pograniczu konfesyjnym Warmii i Prus Książęcych.

Ujazd – ruiny zamku Krzyżtopór (woj. świętokrzyskie) Należy do najlepiej zachowanych w formie trwałej ruiny obiektów typu „palazzo in fortezza”, znanych nie tylko w Polsce ale i za granicą. Jest jednym z symboli magnackiej Rzeczpospolitej, nośnikiem istotnych informacji o swoich czasach i kształcie ówczesnych stosunków społecznych.

Gdańsk – Twierdza Wisłoujście (woj. pomorskie)Twierdza jest jedynym historycznym morskim założeniem obronnym nie tylko na ziemiach polskich, ale także na wybrzeżu Morza Bałtyckiego, zaliczanym do najwybitniejszych europejskich dzieł architektury militaris. Jest też  znakomitym przykładem rozwoju sztuki fortyfikacyjnej Północnej Europy na przestrzeni ponad czterech stuleci, tym cenniejszym, że zachowanym w dużym stopniu.

Do elitarnego grona Pomników Historii mogą dołączać obiekty architektoniczne, krajobrazy kulturowe, układy urbanistyczne lub ruralistyczne, zabytki techniki, obiekty budownictwa obronnego, parki i ogrody, cmentarze, miejsca pamięci najważniejszych wydarzeń lub postaci historycznych oraz stanowiska archeologiczne.
Więcej na: www.nid.pl i zabytek.pl

Zdjęcie Dworu w Koszutach: wikimedia.org

Related News

Comments are closed

© 2014-2018 TURYSTYKA24