Turki wielkanocne

Od Wielkiego Piątku w wielu wioskach w Dolinie Sanu pojawiają się dziwni wojacy. Trzymają straż przy Grobie Pańskim, asystują księdzu, a w Niedzielę Wielkanocną całe ich oddziały w pełnym rynsztunku biorą udział w mszy świętej.

W Gniewczynie Łańcuckiej są aż dwa oddziały umundurowanych i uzbrojonych żołnierzy z dowódcami i orkiestrą, jeden ubrany jest w granatowe uniformy i uzbrojony w szable, drugi w strojach koloru khaki ma drewniane karabiny. Wszyscy przepasani są biało-czerwonymi szarfami, a na głowach mają ułańskie czaka ze srebrnymi orłami.
Malowniczy wojacy po nabożeństwie, demonstrują na pobliskiej łące pokaz musztry, rywalizując ze sobą wykonują wymyślne figury w rytm skocznych, wojskowych melodii. Oglądający tę barwną, paradę nazywają wojaków „Turkami”, chociaż ci wcale nie przypominają tego azjatyckiego ludu. Turki z Radomyśla nad Sanem umundurowani są w niebieskie dwurzędowe kurtki z efektownymi epoletami oraz czerwone szarawary. Przepasani są biało-czerwonymi szarfami, a na głowie mają okrągłe czapki bez daszków ozdobione z przodu pękiem kogucich i bażancich piór, poniżej których umieszczono dystynkcje; półksiężyc i gwiazdę. Uzbrojeni są w szable. na czele oddziału stoi komendant zwany Baszą odziany w kapę, z przyprawioną długą brodą.
Turki trzymają straż przy Grobie Pańskim i uczestniczą w święceniu jadła, ognia i wody, a w niedzielę odbywają pokaz musztry oraz wędrują przez wieś od domu do domu. Basza składa gospodarzom życzenia, otrzymując w zamian datki w naturze bądź pieniądzach.
Podobne oddziały spotkać można w innych wioskach i miasteczkach Rzeszowszczyzny; w Woli Rzeczyckiej, Majdanie Zbydniowskim, Starej Sarzynie, Giedlarowej, Grodzisku Dolnym, Leżajsku i Pruchniku a także innych rejonach Polski; w okolicach Łęczycy i w Krakowskiem. Różnią się umundurowaniem i rodzajem musztry. Wszystkie te wojska pojawiają się w Wielki Piątek, aby trzymać straż przy Grobach Chrystusa wystawianych w kościołach. Zwyczaj ten wiąże się z misteriami wielkanocnymi wprowadzonymi w średniowieczu przez rycerzy – zakonników, strażników Grobu Bożego tzw. Bożogrobców.

Zdjęcia: Grzegorz Micuła

Related News

Comments are closed

© 2014-2018 TURYSTYKA24