Kanał Elbląski jest XIX-wiecznym arcydziełem budownictwa wodnego, historycznym obiektem techniki o jedynej na świecie, bardzo dobrze zachowanej i wciąż użytkowanej strukturze. Budowa kanału ruszyła w 1844 r. na terytorium Prus Wschodnich. W 2011 r., rozporządzeniem Prezydenta RP, Kanał Elbląski został uznany za Pomnik Historii.

Jakie tajemnice kryje ta słynna droga wodna? Co kryło się na szlaku w czasach, gdy kanał miał dla regionu ogromne znaczenie gospodarcze? Sprawdźcie sami!

1. Początki budowy kanału
Pierwsza ciekawostka dotyczy momentu rozpoczęcia prac. Symboliczne wbicie łopaty miało miejsce 28 października 1844 r. Choć lato sprzyja budowie, wybrano jesień – ze względu na urodziny króla Fryderyka Wilhelma IV, do których nawiązywano ważne wydarzenia w państwie pruskim.

2. Dlaczego powstał Kanał Elbląski?
Inwestycja miała na celu skrócenie trasy oraz czasu transportu towarów wodą z Prus Wschodnich do Bałtyku.

3. Niezwykły mechanizm działania
Kanał stał się unikatowy dzięki zastosowaniu systemu pochylni. Możliwość oglądania statku jadącego po trawie od lat fascynuje turystów z całego świata. Mechanizm działa dzięki energii wody, która napędza liny ciągnące wózki o wadze 26 ton każdy. Każde z ośmiu kół takiego wózka waży ok. 1 tony. Fenomen ten można oglądać na żywo podczas rejsów w sezonie od końca kwietnia do początku października.

4. Trasa Kanału Elbląskiego
Kanał biegnie przez Żuławy Wiślane i Pojezierze Iławskie. Dzieli się na trzy główne odcinki: Elbląg – Ostróda, Ostróda – Stare Jabłonki, Miłomłyn – Iława.

5. Długość szlaku
Kanał to najdłuższa droga wodna w Polsce. W linii prostej mierzy 84 km, jednak wraz z odgałęzieniami jego łączna długość to 151,7 km. Punkt 0,00 zlokalizowany jest w Miłomłynie.

6. Głębokość kanału
Minimalna głębokość tranzytowa to poniżej 1 m – dlatego jednostki muszą mieć niewielkie zanurzenie. Najgłębszy fragment (1,5 m) znajduje się między Miłomłynem a jeziorem Dauby. Różnice poziomów na śluzach i pochylni sięgają 103,4 m.

7. Pierwsze rejsy
Oficjalne otwarcie nastąpiło 31 sierpnia 1860 r. podczas próbnego rejsu na Pochylni Buczyniec. Pierwsze transporty drewna odbyły się w październiku 1860 r. i zapoczątkowały historię przewozów towarowych. Od lat 30. XX w. kanał służy głównie turystyce.

8. Cukrownia w Jelonkach
Na przełomie XIX i XX w. w Jelonkach działała potężna cukrownia, w której produkowano 150 ton cukru tygodniowo i zatrudniano około 300 osób. Transport surowców zapewniała flota 12 barek.

9. Cegielnia w Drulitach
W Drulitach znajdowała się cegielnia wytwarzająca cegły, dachówki i rury drenażowe. Jej produkty wykorzystano m.in. przy budowie olsztyńskich Koszar Dragonów i neogotyckiego kościoła w Jeziorze.

10. Wikingowie w Truso
Na trasie rejsów w stronę Jeziora Druzno znajdowała się osada Truso – ważny port handlowy IX–X w., łączący Skandynawię i kraje bałtyckie z południową Europą i Bliskim Wschodem.

11. Jezioro Druzno
Rezerwat przyrody o powierzchni 1100 ha i średniej głębokości 1 m. Ostoją są tu rzadkie gatunki ptaków, m.in. bielik i czapla biała. To jedno z najpiękniejszych miejsc kanału.

12. Niezrealizowany plan w Olsztynie
W latach 20. XX w. planowano przedłużenie kanału do Olsztyna i budowę portu nad Jeziorem Ukiel. Projekt nie doczekał się realizacji.

Zobacz, jakie aktualne rejsy są realizowane na kanale: https://zegluga.com.pl/oferta/

Artykuł sponsorowany.